Năm Tháng Không Quên __ Thời gian trôi Đỗ Đăng Đích - 1

 

ĐỖ ĐĂNG ĐÍCH

 

THỜI GIAN TRÔI

Thời gian trôi (Trường ca )

 Ta nhớ lại   , nhớ về những bạn xưa

                                                 _ Đồng đội

 Đã một thời Đạn bom ,

                                     chinh chiến ,

 Trên khắp nẻo đường

                          Rừng núi

                                       Biển khơi ;

Mªnh mang nh÷ng th¸ng ngµy rùc löa

                                            Nh÷ng ©m thÇm lÆng lÏ

 

Nh÷ng tr¸i tim

Nh÷ng t©m hån

       Trong tr¾ng

                               V« t­

 LÆng lÏ  ®i vµo mªnh m«ng thêi cuéc   Kh«ng tÝnh to¸n , nghÜ suy sèng chÕt

C¶ giang san  , biÓn réng mÕn yªu

 Vµ quª ta ®ã

  Vinh quang oanh liÖt hµo hïng   G­¬ng bÊt tö

                ®ang r¹ng ngêi trang vë Êy

Tr¸i tim yªu say ®¾m

            Mét niÒm tin .

 

N¨m x­a

     Nh÷ng anh hïng

                    Nh÷ng chiÕn sü v« danh

  Vµ nh÷ng tr­êng ca thêi khãi löa binh ®ao

Nh÷ng ®¹i ngµn hïng vü   T­ëng chõng thiªng liªng huyÒn tho¹i

         ®· bao thêi n­íc độc linh thiªng

Ng­êi b¹n ta __- §ång ®éi dÊn th©n vµo nh­ ch©n lý thuë thanh xu©n

Nh÷ng chiÕn binh thêi hßa b×nh

  Tõ kh¾p nÎo miÒn ®Êt n­íc

  BiÓn c¶ , trêi xanh

   Vµ ®Êt mÑ biªn c­¬ng ,

Nh×n t­¬ng lai dÊn b­íc

    trªn tõng trang s¸ch

Kh«ng ®Çu hµng vµ

        Nh­ chiÕm lÜnh nh÷ng ®Ønh cao ;

Tuæi thanh xu©n cña mét thêi con g¸i

    Nµo ai ph©n biÖt víi ai  

    ChØ mét lßng cho nh÷ng ­íc ao

    Dèc søc m×nh cho thêi chinh chiÕn

    Quªn th©n thÕ ®Ó m·i ngät ngµo

   T×nh ®ång ®éi Êy trong  trang s¸ch

   Th¾m b¹n lßng say víi ¸nh sao

   §Ó mét ngµy mai trong khãi löa

   Cho ngµn ph¸o ®Ñp gi÷a trêi cao .

¤i !

nh÷ng b¶n t×nh ca cña thêi gian khã

B¶n tr­êng ca

   cña m¸I tr­êng yªu mÕn

      Cña nh÷ng b­íc ch©n in dÊu

                       nÎo Tr­êng S¬n                

                             MiÒn  Nam , §Êt B¾c

Nh÷ng con ng­êi trong ThÕ hÖ Hå ChÝ Minh

Mµ ta vÉn nî khi kh«ng biÕt ®ñ ®Çy qu¸ khø

Mét m¸i  tr­êng

        Nh÷ng §¹i ®éi ®Çu tiªn

Mét t¶ng nÒn

    Nay v÷ng tr·i Kü thuËt cña ngµn qu©n

Hµng ch÷ ®á Qu©n §éi Nh©n D©n

L¸ Qu©n Kú QuyÕt th¾ng ch¼ng hÒ phai .

 

 

 (Còn nữa )TRƯỜNG CA _ Khóa -1--C213 Học Viện K T Q S V N .

 

 Vậy đấy .

Tôi đọc những trang đầu cuốn Hồi ký của Tướng Nghiêm Sỹ Chúng đưa cho khi cuộc gặp mặt thường niên 2015 vào hồi cuối .

 Nghĩ suy một hồi lâu , thì ra mỗi người mỗi con đường mỗi ngả trên con đường binh nghiệp sau khi tốt nghiệp khóa 1 trường Đại học kỹ thuật quân sự với quân hàm thiếu úy và học vị __ Kỹ sư quân sự .

   Chúng tôi đều là những học viên xuất sắc trong học tập và rèn luyện nên thường đều là cán sự phụ đạo thêm các bài giảng sau giờ lên lớp về tự học và nắm vững bài .

 Một tốp chúng tôi ngay trong những năm đầu và tiếp sang năm thứ 2 của Khoa học Cơ bản , nhà trường và khoa trang bị cơ điện đã có ý định  tuyển chọn ở lại trường làm giảng viên các môn kỹ thuật cơ sở mà nhà trường và khoa còn trống vắng , sự tuyển chọn cũng theo cách thức bấy giờ đối với các trường đại học trong Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp

   Trong thời buổi chiến tranh ấy , thời buổi mà khoa học kỹ thuật của Việt Nam  , nhất là kỹ thuật quân sự còn non kém thì ngoài nhà trường đại học là môi trường thả sức phát huy nghiên cứu ứng dụng mà trong nhà trường chỉ thuần túy là giảng dạy theo giáo trình , dù có tự mình biên soạn ra cũng chỉ mang tính chất chọn lọc và dịch từ Giaos trình Tiếng NGA sẵn có ; cho nên không mấy ai muốn ở lại trên bục giảng đường đại học , hầu hết đều muốn cất cánh đại bàng tung bay trên các nẻo đường của Tổ quốc mà mình hằng mến yêu , dấn thân vào chinh chiến .  

  Trong số tổ trưởng bộ  môn  Sức bền vật liệu của khoa _+__ Anh Nguyễn Hoa Thịnh chọn cho học và nghiên cứu sau năm thứ 2 có tôi , Lê Kinh tuyến , Nguyễn Đình Thắng , Nguyễn Minh Châu , Lê Công Sơn , Nguyễn Đình Năng , thì chỉ có Nguyễn Đình Thắng và Nguyễn Minh Châu Ngành Ô-tô – Tăng –xích ở lại làm giảng viên và rồi đi nghiên cứu Phó Tiến sỹ , ngành Nguồn Điện không có ai ở lại ; Riêng Nghiêm Sỹ Chúng từ không quân về trường đã qua năm thứ nhất đại học tổng hợp nên nổi trộ hơn chúng tôi ở những năm đầu cơ bản và xuất sắc nhất cũng được giữ lại làm giảng viên .

 Thời gian trôi đi , tôi về Cục Vật Tư Tổng cục Kỹ thuật mà con dấu vẫn chưa đổi từ Tổng cục Hậu cần sang Tổng cục Kỹ Thuật . vẫn còn là Cục Vật tư –Nhiên liệu .; bấy giờ vừa tách ra thành Cục Vật Tư và Cục Xăng-Dầu .  Đồng đội hầu hết về các đơn vị chiến đấu , xí nghiệp quốc phòng và từng tốp , lần lượt , bấy giờ gọi là “ Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước “ trên ve áo chúng tôi mới chỉ quân hàm Thiếu úy .

 Chia tay nhau không ai biết ai về đâu đi đâu , đi B dài hay B ngắn mà đôi khi gặp thoáng qua nhau trên Đường phố Hà Nội hoặc qua đôi lần đến Cục Tôi lấy Vật Tư  mà thôi .

  Mỗi người mỗi ngả chiến trường , mỗi ngả hậu phương lớn __ Miền Bắc . Bây giờ gần 50 năm , gặp lại mới tường những thăng trầm , gian khổ vất vả trong những tháng năm chống Mỹ thống nhất đất nước và chiến tranh vệ quốc chống quân xâm lược Trung Hoa 1979 .

       *****

 Khi Nghiêm Sỹ Chúng và Nguyễn Minh Châu rời bục giảng lên biên giới xây dựng căn cứ Kỹ thuật cấp Quân Đoàn cho một cuộc chiến bảo vệ tổ qốc  , thì những năm ấy tôi đã vừa chuyển ngành về NamĐịnh sau 4 năm đeo quân hàm Trung úy và chưa hết thời gian  bảo lưu lương và hàm sỹ quan . chiến tranh Biên giới nổ ra tôi đưa cán bộ nhân viên  đi khám tuyển tái ngũ , một số đi dự nhiệm , còn tôi vừa chuyển ngành , sức  đang yếu nên không dám gọi tái ngũ .

  Ở lại hậu phương Tỉnh Hà-Nam-Ninh .

 Những mất mát , hy sinh trên chiến trường Biên giới phía  Bắc với quân đội Trung quốc đã tỏ ra là mối đại họa cho tồn vong của nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam .

 Kinh tế của toàn quốc chưa được phục hồi là mấy mà khó khăn chồng chất , không ai hiểu vì sao khổ đến thế , họa xâm lăng lại đến sau dăm ba năm hòa bình . Cả miền Bắc lại đi vào xây dựng Căn Cứ , cơ sở sơ tán chống Trung quốc khi khả năng Địa phương bị chiếm đóng . .

 Tỉnh ủy và ban tổ chức tỉnh không giao cho tôi một chức vụ nào , nhưng tôi vẫn có nhiệm vụ như một phó trưởng ban Khoa học Kỹ thuật , thành lập đơn vị Tự Vệ gồm Ủy ban +Hội Văn Học Nghệ thuật Hà nam ninh với quyết định của Thành Đội Trưởng : Tôi là Trung Đội Trưởng và Trưởng ban làm Chính trị Viên ( Vì quân số chỉ đủ lập thành Trung đội Tự vệ ) .

  Trong chiến tranh phá hoại miền bắc của Mỹ Nhiều cơ quan của tỉnh bị trúng bom , trong đóUỷ ban Khoa học và Hội Văn Học Cũng bị bom trúng hầm , tửvong tại chỗ nhiều cán bộ kỹ sư , hòa bình quay về tôi đã thay mặt cơ quan cùng đồng nghiệp thăm hỏi gia đình thương binh liệt sỹ và người đã mất trong chiến tranh .

   Sau đợt Gọi Tái ngũ của Tỉnh là đến  Công An Tỉnh lo Sắp xếp Địa điểm sơ tán cho từng Cơ quan của Tỉnh trênĐịa bàn thành phố .

 Ủy ban Khoanhọc và Kỹ Thuật là một ban chứcnăng của Ủy ban nhân dân tỉnh và Tỉnh ủy Hà –Nam Ninh cũng được Ty công An lo xếp nơi sơ tán theo 2 phương án hợp theo mức độ chiếm đóng của quân xâm lược Trung Quốc .

   Ngay từ khi về Ủy ban Khoa học Tôi đã phải đảm nhiệm Phụ trách phòng Tổng hợp Khoa học và Bên Công An lấy hồ sơ bí mật bảo vệ  an ninh kinh tế và chính trị chính trị với tư cách một sỹ quan Trung cấp ; bởi thế như mặc định một phó trưởng Ban , Tôi được yêu cầu và cử sang Ty Công an để nhận địa điểm sơ tán _ Phương án 1 .

 Trong phòng làm việc của Ty Công An chỉ định cho tôi một địa điểm thuộc xã lân cận Thành phố và chỉ có cơ quan mình ở đó , không ai có thể biết khi chưa sơ tán .

Nhiệm vụ của tôi là : Liên hệ và thương lượng với nhân dân trong xã và Chính quyền Xã để Bảo đảm cho Cơ quan lánh nạn và làm việc nếu Thành phố bị chiếm đóng .

   Trong những năm tại ngũ , thời còn trong trường Đại học , tôi là Cán bộ Kiêm Chức __ Trung đội Phó và có nhiều tuổi quân nên thường được Đại đội cử đi Tiền Trạm khi chuyển quân hoặc quan hệ với nhân dân địa phương trong lúc đóng quân đồn trú .  Tôi ngỡ tưởng Nhân dân cũng sẵn lòngvà vui vẻ nhận lời , nhường chỗ ở cho cán bộ của Cơ quan Tỉnh Sơ tán lánh nạn . Nào ngờ : Sau hi chọn lựa từng gia đình theo cung cấp tình hình chính trị kinh tế và đức độ của mỗi gia đình xin tạm sơ tan khi cần mà ban đầu có nhiều nhà từ chối , chỉ đôi ba nhà  đồng ý ngay . Tôi phải giải thích nói rõ Cơ quan mình là cơ quan Khoa học , phần lớn là Trí thức nên Bán bộ Công nhân Viên không như Người ta đã gặp khi sơ tán thời chống mỹ ; ; đồng thời giải thích để  nhân dân biết chủ trương và tình huống cùng mối liên quan  đến vận mệnh của Tỉnh nhà .

 Khi đã lọt tai người ta đồng ý cho chúng tôi đạt bàn làm việc hoặc chỗ ăn nghỉ của cơ quan mình .

  Việc Sơ tán không chỉ là liên hệ trước , không chỉ soát xét tài liệu cần thiết mang theo  và đóng gói gọn gàng đi được ngay khi có lệnh ; mà đến nơi sơ tán còn cần ổn định nhanh để làm việc ; Cho nên Tôi phải vẽ Sơ đồ Nhà, Xóm và đường đi lối lại cùng với sắp xếp cho toàn Cơ quan thích hợp công việc và quản lý .

 Trên cơ sở vẽ bản đồ trú ngụ của cơ quan cụ thể và chi tiết  để báo cáo trình bày trong giao ban và thi  hành khi nguy biến .

    Là một tỉnh lớn  ở xa Biên giới , lại là Cơ quan khoa học và Kỹ Thuật nên Tôi không mấy quan tâm đến chiến sự , bởi vốn tôi có thói quen :khi đã làm nhiệm vụ chính trị nào thì hoàn toàn toàn tâm toàn ý  đi vào chuyên môn nghiệp vụ theo trách nhệm của mình , không bon chen , lấn sân người khác , cho nên , Khi quân trung quốc xốc thế trận ban đầu làm ta tổn thất to lớn và Tôi lại được gọi đi lo liệu Căn cứ Sơ tán __ Phương án 2  lùi sâu hơn vào địa phận hiểm  trở hơn an toàn hơn phương án 1 .

  Ngay trong phương án 1 Tôi đã phải 2 lần về Ty công an lấy địa điểm vì địa điểm đầu tiên gần thành phố hơn giao thông tiện hơn đã bị Liên Xã , nhanh chân lấy trước mà Cơ quan Công An không hay , bới Liên xã nằm vòng ngoài bảo vệ lo liệu của Công an , nên họ thính tai co cẳng chạy trước , làm tôi phải đạp xe về Xã lần 2 xa hơn lần đâu .

Phương án 2 , chúng tôi được chỉ định sơ tán sâu trong Huyện Nho Quan cũ qua cả Me , phà Đế Hoàng long ; Từ Quốc lộ 1A qua Gián Khuất còn rẽ sâu vào nhiều Km và vượt qua ao lạch khó đi ,; Nếu theo Quốc lộ 6 B cũng phải vượt qua quãng đường liên thôn như đi từ Quốc lộ 1 A . Lẽ đương nhiên cơ quan  ở sâu trong làng giáp núi có hiểm trở hơn , an toàn hơn , nhưng việc quản  lý Hoạt Động Khoa học  kỹ thuật cũng khó khăn hơn và đời sống anh chị em sẽ kham khổ hơn . Riêng chuyện đi lập căn cứ sơ tán tôi đã phải  liên hệ với Ủy ban nhân dân và  Huyện   ủy  rồi mới xuống được xã .

  Khi đi lập căn cứ như vậy tôi đã thấy đời sống nhân dân nơi đây quá  khó khăn và chênh lệc nhiều so với thị thành .  Tuy rằng Đồng Giao , Quán Cháo xưa kia là rừng thiêng nước độc  , ai sống ở đó lâu ngày mà về thì bụng ỏng da xanh , nay không còn nữa , nhưng  còn nguyên dáng hình một vùng nghèo nàn , bữa cơm chủ yếu là khoai lang ; nhà nào trên lưng chừng nhà cũng hàng tạ khoai lang thái lát phơi khô , đường đi quanh co ẩm thấp . Tôi đã từng xét duyệt các đề tài về Giống Khoai Lang Hoàng Long và cho đăng tải thông tin khoa học như một cứu cánh của nông nghiệp địa phương và toàn quốc  của một thời Ông Đại Tá Từ Giấy Cho đăng tải và ông Nói Rằng : Ngô Bổ hơn Gạo . Tuy thế cái nghèo đói của một đời khoai sắn qua ngày se thắt lòng tôi khi nhìn vợ con chỉ hơn người bát cơm độn mỳ sợi .

   Một thời gian khó một thời chiến tranh và quân xâm lăng rình rập ,  bước chân  người sỹ quan kỹ thuật trên mọi miền tổ quốc không có gian khổ khó khăn nào giống nhau , chỉ có một điều giống nhau từ cùng một cái nôi Đại học Kỹ Thuật Quân Sự là : không chùn bước trước khó khăn , không sợ hy sinh gian khổ , sống học tập và chiến đấu trên mặt trận não cũng kiên trì dũng cảm và bằng trí tuệ , sức lực của chính bản thân mình không đòi hỏi địa vị cao sang , vật chất no đầy .

  

 Đỗ Đăng  Đích

Có lẽ ngày 7-5 1954 kỷ niệm chiến thắng lịch sử của Quân đội nhân dân V. N __ Chiến thắng Điện Biên Phủ trùng với ngày 7 tháng năm 1955 , _ ngày chính thức thành lập Quân chủng Hải quân của Quân đội nhan dân Việt Nam , nên ít ai nghĩ đến kỷ niệm , tổ chức long trọng ngay cả những người lính Hải Quân cũng nhiều người không hay , mà những ngày lịch sử ngày 2 và 5-tháng 8 - 1964 không mấy ai không biết ___ dấu ấn lịch sử của Hải Quân V.N .

*
* *

Truyện Hồi ký về ngày 5 tháng 8 --1964

Tháng 5 đối với tôi quả là một tháng mà khi nghĩ đế thì bao nhiêu kỷ niệm dồn về , mà những kỷ niệm ấy như một ngày không quên trong thời trai trẻ khoác trên mình màu sắc biển khơi __ Lính thủy \việt Nam .
Thánh 5 đổ lửa trên đất tận cùng Nghệ an , trên ven quốc lộ 8 sang Lào với dòng Lam đục ngầu vì lũ ; trên con sông này , bên lở là bên Nghệ An ; một mùa lũ năm ấy , Tháng 5 , chúng tôi những người lính thủy , binh nhì đầm mình từ 9 mười giờ tối đến 2, ba giờ sáng vật lộn với con lũ cứu bè gỗ của đồng bào , bởi những năm ấy , Nghệ an nghèo lắm , bữa khoai bữa cơm và những bè gỗ khai thác trên rừng Nghệ An là một phần lớn cuộc sống của nhân dân , bởi lúa nước ở vùng này khó trồng và năng xuất thấp . Bấy giở từng dẫy Mía ven sông cứ lũ đến là lở cả tảng bờ sông để rồi trôi theo dòng nước ngông cuồng ; Thời ấy chưa có quy hoạch gì cho xây mía dù Nhà máy Đường Sông Lam nằm bên bờ sông theo Quốc lộ 8 , đó cũng là một nguồn sống của người dân bên nhà máy đường này , . Những năm tháng chưa biết biển khơi là đâu mà chúng tôi đã vật lộn với lũ nguồn điên loạn mà cũng chẳng cứu hộ được mấy vì chẳng ai có kinh nghiệm và chưa biết cách , toàn những lính thủy 18 đôi mươi non choẹt, có anh chịu thua dòng nước và ngồi trên khóm mía mà gặm vì vừa đói vừa mệt, chờ lệnh thu quân .
***
Mấy năm sau , khi đã rời đoàn không số để vận tải biển phía Bắc , rồi lại lên bờ , ra ven biển Quảng Ninh xây dựng căn cứ sửa chữa Hải Quân X 48 mà năm xưa X 48 đã được tặng Danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang , nhưng nào họ có hay biết gì về cái ngày trứng nước năm xưa .
Ngày ấy đã 50 năm trôi qua rồi, đúng trưa ngày 19 tháng 5 Hai anh em chúng tôi đặt ba lô trên con đường mòn vào một khu rừng nơi ấy trại giam tù nhân ; khi vừa đặt ba lô xuống tôi gặp một công an giải 3,4 tù nhân rời lán ra khỏi rừng về đâu đó , mấy người tù chào chúng tôi bằng ông mặc dù tôi rất trẻ chỉ anh Chính trị viên Trung úy là ở tuối ngoài 30 người Huế ___ Bộ đội chống Pháp __ Kỹ Sư cơ khí Chế tạo – Đại Học Bách khoa Hà nội khóa 1 .
Bấy giờ tôi nghĩ : Có lẽ tù thì mất quyền công dân và gặp bất kỳ ai ngoài đời đều phải chào bằng Ông ? .
Hai chúng tôi tiếp quản cái Lán lứa dựng sát chân núi chỉ có những thân gỗ và tre nứa làn phản nối dài đủ cho từng chục người nằm ___ Nơi nương thân qua đêm của những người tù . Một lán lứa nằm sát chân núi đã là doanh trại của chúng tôi __ Những người khởi sự xây dựng một khu sửa chữa tàu thuyền và máy tàu tuần ka và tàu săn ngầm nhỏ bé của Hải Quân Việt Nam ; khi đó chúng tôi ra khỏi đơn vị để ra ngaoì không được mặc quân phục để giữ bí mật , lính thủy chúng tôi không được phép mặc dân phục ra ngoài thì cách xa từ 3 km trở lên mới được mặc quân phục lính thủy ( Quả thật điều này làm chúng tôi thích thú trong các ngày nghỉ được đi chơi ngoài dân hoặc ra Cẩm Phả Cửa Ông . )

Bây giờ , có lẽ nhiều người cho rằng , đó chẳng có gì đáng kể , nhưng với tôi là một tháng 5 đáng nhớ ___ Ngày đầu tiên của X 48 Hải quân đơn vị anh hùng lực lượng vũ trang . Bấy giờ , con suối Quang Hanh , suối Ông Già và suối nước nóng với chúng tôi cũng như những cây lá , củi khô , vách núi và những cơn lũ rừng cộng Thủy triều , vật lộn với thiếu thốn , đi sửa chữa ngoài khu neo mà thôi . Nhưng giờ thì Suối nước nóng và nước khoáng Quang Hanh đã thay đổi theo thời gian trong nhiều năm Hòa bình trôi qua .
               Sự phát triển tất yếu của Hải Quân Việt Nam Và quá trình xây dựng quân chủng đủ cho chúng ta thấy Sự tiềm tàng trong sức mạnh của Quân đội Nhân Dân Việt Nam .
Tôi gọi là truyện hồi ký , bởi những điều vừa nói chỉ là một mảnh nhỏ trong biết bao thay đổi trong những năm chiến tranh khốc liệt chống trả Đế quốc Mỹ trên miền Bắc mà khốc liệt và hy sinh nhiều phải kể đến quân chủng Hải quân với Khu neo __Hạ long .
(*** Còn nữa *