TRỞ VỀ QUÊ HƯƠNG

 

TRỞ VỀ QUÊ HƯƠNG

Tôi xem một Video ngắn của nột anh bạn Đồng môn cùng khoá 1 học viện KTQS VN , đồng ngũ hải quân , đồng nghiệp thợ Tiện trở lại noi đã lớn lên và ra đi nhập ngũ năm 1962 , với anh chị trở về quê nơi lớn lên và từng sinh sống ,làm việc trong thời khắc hiện nay chắc là một điều như trở về những kỷ niệm không thể nào quên cho dù thời gian đã phủ lên thành phố một sắc màu khác lạ .

Với tôi , cũng như vậy thôi , nhưng tôi đã giải ngũ về quê và chính nơi đây , tôi được sinh ra dưới thời thuộc Pháp với nhà máy sợi nam Định , cũng với những ngày thơ ấu và thiếu niên quàng khăn đỏ mà cái thời ấy không phai mờ trong trí nhớ của mình , từ con đường , góc phố đến cỏng ngõ nhà trường tời thuộc Pháp --Trường Tiểu học Lê Chân , Trường Trung học Nguyễn Khuyến Bến Củicòn là đệ thất rồi phổ thông cấp 2;cho đến những quảng trường—Nhà tôn thời trước và cả những buổi cắm trại trong vườn hoa quanh Dàn leo đối diện quảng trường , đến cột Cờ Thành Nam và toà Tỉnh trưởng ,(ô-séc) đối diện 3 con rồng phun nước nay được phục chế không có nước để phun hoặc phun thì ướt sạch người xung quang bể vòi phun nước từ 3 miệng con rồng nọ . Còn nhiều lắm , những ngày mới giải phóng thành phố , với tuổi nhỏ cái thích thú khi thành phố vắng chủ quản , chúng tôi rủ nhau đi lên Toà Tỉnh trưởng lục lọi , nghịch ngợm các đồ đạc trên tầng 2 và thích thú quang vưtf lung tung từ bia đến giấy tờ còn bàn giấy thì cho tượt vầu thang rất ngạn mục, còn quang vứt cả sún ngắn mà chẳng biết còn tốt hay xấu , tất tần tật thành trò chơi trẻ nhỏ’; sau rồi bắt chước thanh niên đi hôi bàn ghế mang về nhà , nhưng đưa cho nhà chị ruột và nhà mẹ chồng chị tôi;cho đến những con đường mà sau đó , sau khi thôi học bọn nhỏ chúng tôi đi làm thuê cho Sở Tài chính thu gom , thu hồi vật liệu , gang sắt , ống nước ở nhà máy chai , nhà máy rượu nam định.

Tuổi thơ ngày ấy không biết gì về cái gì trước mặt mình mà theo các anh đi diễn kịch , xem kịch thời vừa giải phóng như là vở diễn “Hội nghị Diên Hồng “; còn ham mê nhất là đá bóng , chúng tôi cũng có đội riêng và đấu với đội thiếu niên thành phố mà đội này được huấn luyện bởi các tuyển thủ quốc gia bấy giờ gọi là đội “Nhạn Trắng “.

Dông dài vậy thôi , bởi tính tôi hay lôi thôi dại dột nói dài mà tôi cho là còn thiếu , bởi vậy , tôi mới có chuyện để viết ngay dưới đây , lẽ tự nhiên chẳng mấy người muốn đọc đâu , nhưng với tôi không thể nào không viết mặc dù không phải văn nhân cũng không phả Thi sỹ , chỉ là muốn lưu lại những quá khứ để sau này con cháu chúng nó có xem thì xem không thì thôi . biết vậy mà vẫn viết . cũng là một điều có người cho là vô ích .

TRỞ VỀ QUÊ HƯƠNG .

Nói là trở vềquê hương là bởi vì , ngay từ khi chia tay đồng nghiệp và các bác thợ để nhập ngũ , với tư chất và tình hình thời buổi 1962 ấy , bác thợ tổ trưởng sản xuất của tôi nói rằng :mày đi còn bao giờ trở lại nữa, khi tôi chia tay bác và nói hết nghĩa vụ em lại về,lúc ấy tôi đang là tổ phó sản xuất,cái nhiệm vụ được chia sẻ của bác tổ trưởng vì tôi còntrẻ và nhanh nhẹn có tay nghề giỏi lại được đào,tạo cơ bản và bài bản theo kiểu trường bách nghệ của Bộ nhẹ bấy giờ.

Hết thời gian nghĩa vụ bộ binh tôi mới được nghỉ phép 12 ngày và khi đó tôi được quen người con gái làm ở xưởng sợi , chúng tôi ngồi trước cửa nhà cô bé và tâm sự mà khi ấy tôi chẳng biết nói gì ; con đường phố nhỏ cách hồ la-két(hồVị Hoàng ) không xa nhưng trên vỉa hè trước nhà mới là thích hợp cho nhữn ngày mới quen nhau còn đi chung với đàn anh cùng số nhà tôi và anh cùng tổ sản xuát của cô ; ngôi chuỵện một lát rồi có lần cô bé hỏi tôi : anh đi rồi có về không ? tôi trả lời như đinh đóng cột : Anh trở về chứ!Quả thật khi ấy tôi đinh ninh hêt nghĩa vụ quân sự cho dù thời hạn Hải quân dài gấp 2 Bộ binh ,tôi cũng hoàn thành nghĩa vụ về sống trên thành phố này và theo đuổi những hoài bão học tập vươn lên của tôi trong tuổi thanh xuân vẫn còn thênh thang và cũng còn trẻ lắm so với đời mình khi đó .

Cuộc chiến tranh giành lại sự thống nhất tổ quốc chẳng phải mình tôi hy vọng sẽ sống trong thanh bình như thuở ấy :Thành phố , nhà máy từ từ phát triển và đời sống rất dễ chịu;những cuộc mít tinh, tuần hành diễu phố của Công nhân mấy nhà máy , thanh niên đường phố vòng quanh mấy phố trung tâm và tiếng còi tầm ,những dòng người tan ca từ nhà máy liên hợp dệt nam định , những chiéc ô-tô buýt đưa công nhân máy dệt về nhà và đón đi làm từ ngoại ô cũng không xa chỉ vài cây số … một thành phố đang trào dâng sức sống vươn dậy sau những năm tháng nghẹt thở vì bắt phu bắt lính của thừi thuộc Pháp cũng như sự đói nghèo của những công nhân máy sợi.

Cuộc chiến tranh kéo dài mà chúng tôi không xác định được ngày giải ngũ , chúng tôi có người tình nguyện đăng lằm Quân nhân chuyên nghiệp , còn tôi thì không và cũng không có quyết định tái đăng , cứ thế ,khoác áo lính với sắc màu Hải quân theo sự diều động củaQuân lực mà chờ ngày trở về thành phố trong nhịp sống thanh bình kia .

Chúng tôi trên vai khoác áo lính dần quên đi ngày trở về vì cuộc chiến không kích miền bắc VN ngàycàngkhốc liệt trên khắp mọi nơi ,:Thànhphố quê tôi , đất cảng nơi tàu tôi neo đậu và Hòn gai , ,Cảng Bãi cháy nơi chúng tôi đóng quân , nơi tôi sửa chữa tàu vàođốc, mien trung mà ác liệt nhất là cuộc chống trả khi bảo vệ cauù Hàm Rồng , rồi Quảng Bnh… đều bị oanh tạc làm cho cái chết và thương vong không một giờ không nghĩ đến ; và như vậy Hải quân VN phải thu hẹp và tránh đạn trên cao dội xuống vì sức chiến đấu dù kiên cường nhưng vũ khí trên tàu , trên bờ không đủ sức đánh trả có hiệu quà và chỉ còn chống trả bằng vũ khí mà thuộc thế hệ chiến tranh thế giới thứ2 -sức mạnh không đủ , và khi đó Quân chủng Hải Quân sáp nhập Căn cứ 1 vào quân khu Đông Bắc và có lẽ căn cứ 2 vào quân khu 4 , còn Cảng Hải Phòng đã không có Hải Quân neo đậu . Tàu tuần la neo đậu ở vịnh Hạ long ngụỵ trang ẩn dưới chân núi còn tàu săn ngầm và Phóng lôi thì nguỵ trang và neo đậu và để ngoài Cảng Đảo Vạn Hoa . . .

Cuộc chiến tranh đã diễn ra vừa chống trả ném bom phá hoại cả quân sự cũng như dân sự của Mỹ đối với miền bắc nước ta đồng thời từng bước đẩy mạnh công cuộc giải phóng miền nam thóng nhất đất nước cũng như xây dựng quân đội nhân dân vững mạnh trêm mặt kỹ thuật quân sự để đáp ứng cuộc chiến giải phóng dân tộc và xây dựng sau khi chiến thắng .

Trong những năm khói lửa ngập trời ấy , theo yêu cầu của công việc bấy giờ , tôi được diềuđộng khỏi đoàn tầu không số mà sau đó chính thức thành lập Lữ đoàn 125 Hải quân để xuống tàu Tankit---Tàu há mồm vận tải Biển phía Bắc ; nhưng rồi cũng vì yêu cầu thích hợp mà tôi rời đoàn tàu há nmồm để lên bờ làm người lính thợ đi xây dựng căn cứ mới ở ven biển Quảng Ninh ---Quang Hanh X48 Hải quân giữa một vùng núi với cái thung lũng rộng ven quốc lộ 18 đã được dùng làm nơi giam tù với lán tre nứa và sạp nằm là cây rừng ghép thành giường .

Rồi một sáng tôi được gọi từ rừng về khi đang đi rừng lấy vật liệu dựng lán trại cùng tiểu đội thì được gọi về và nhận lệnh lên đường đi học Đại học mà cũng chưa biết học trường nào rồi chỉ trong dăm tiếng đồng hồ qua trưa đến chiều là mấy anh em chúng tôi đã nhờ xe vận tải về Bãi cháy và lên tàu tuần la 79 về Thuỷ Nguyên nơi trạm đón tiếp và rồi cũng từ đây đi thẳng về Hà nội –Bãi Phúc xá không qua bộ Tư lệnh hải phòng bấy giờ cũng không thường trực ởĐại bảndoanh .

Tốt nghiệp ra trường với văn bằng Kỹ sư quân sự , chúng tôi đều xác định phục vụ quân đội nhân dân VNcho đến già hết đời binh nghiệp về hưu.

Với trình độ và khả năng cùng với sự phấn đấu nỗ lực hết mình , ra trường tôi được diều động về Cơ quan Cục tại Hà nội và đảm nhiệm công việc với lòng tin tưởng và yêu mến của đồng chí cũng như lãnh đạo Cục nên cũng không bao giờ nghĩ đến việc chuyển ngành , mà thực tế không có một kỹ sư quân sự được đào tạo trong khoá học của tôi được chuyển ra ngoài mà ngược lại đều được điều động làm nòng cốt trong các công tác kỹ thuật thuộc quân đội với niềm tin vào phẩm chất và sự phục vụ quên mình của những người Đảng viên Đảng lao động VN bấy giờ , nhất là những ai được kết nạp vào Đảng trong khoá 1 này .

Nhưng thực tế không phải hoàn toàn như chủ trương của Đảng mà không hiiẻu vì sao mà có sự trớ trêu điều động tôi khỏi cục và chuyển về một kỹ sư khác tốt nghiệp từ bách khoa Hà nội khi tôi có thể được thăng cấp sau thờigian đeo lon trung uý 4 năm và đang phụ trách tổ kỹ thuật trong một phòng của Cục .

bởi thế , khi tôi cầm giấy giới thiệu đi liên hệ chuyển ngành đã gần như chấn động cơ quan cục vì một kỹ sư quân sự như tôi được chuyển ngành trong khi có mấy người cũng đang muốn giải bgũ sau khi hoàn thành công cuộc thống nhất đất nước .

Có lẽ , cái gọi là tiêu cực , quan liêu mà sau này Bộ Chính trị đã có nghị quyết khẳng định và kết luận rằng đã thành nếp , nó bắt đầu từ những sự việc điều động và sử dụng cán bộ , sỹ quan trí thức quân đội kiểu này của mấy anh cán bộ làm công tác cán bộ thời bấy giờ .

Đúng vậy , sự quan liêu , do sự quan liêu mà tôi có thể chuyển ngành lúc bấy giờ dù tôi xin chuyển là chuyện bất đắc dĩ và phản kháng sự phi lý trong điều chuyển cán bộ khỏi quân số Hà Nội , bởi vì những người cố tình giữ tôi lại quân hàm cũng chỉ như tôi và Tổng cục không chịu suy tính trong vấn đề diều động , đó cũng là một quan liêu của cơ quan cán bộ Tổng Cục .

Trở về quê hương thời bấy giờ với người như tôi cũng không phải dế dàng kiếm việc theo khả năng và trình độ của mình nhất là trên ve áovới quân hàm sỹ quan bậc trung cấp bởi cái cửa quyền của Ban tổ chức Tỉnh to hơn cái bộ não bé tẹo của họ làm cho nhiều sỹ quan bị gieo lên vật xuống để đảm bảo cho bát cơm manh áo trong thời bao cấp ấy của vợ von , mẹ già của mình.cũng trong khi đó vài cơ cquan của Bô Ngoại thương đồng ý tiếp nhận bản thân tôi về làm việc trên cường vị mới của hệ thống đào tạo và Thiết bị Kỹ thuật cũng như công việc đào tạo công nhân của Thành phố Hà nội ; nhưng thực thi thì chính cái chinh sách Hộ tịch Hà Nội liên quan đến cung cấp lương thực thực phẩm thiết yếu hằng ngày,làm cho những nhu cầu chính đáng bị bỏ qua và hoàn cảnh chỉ còn cách quay về cố hương nơi đã cất bước ra đi .. Những chuyện trở về quê hương là có những dạng khác nhau và trong thời cuộc cũng khác nhau mà không phải chỉ tầng lớp trí thức mà ngay cả những người công nhân của thành phố từ những nông dân , thanh niên của đồng ruộng đồng bằng sông Hồng . . Đó chính là chính sách và quản lý nhà nước sai lầm bởi những cán bộ cũng được đề bạt sai làm từ những sai lầm do thiếu học vấn và trí thức .

Một quá trìnhlãnh đạo và quản lý nhà nước ,cho đến nay vẫn chưa thể lý giải vì sao một Đảng và các lãnh tụ có khả năng tập hợp nhân dân , quần chúng , các dân tộc của một đất nước và đã thành công trong ccách mạng giải phóng dân tộc nêu một tấm gương , một bài học cho toàn thế giớ bị cai trị sau một cuộc cách mạng mà cả thế giới phải nghiêng mình ; thế mà trong quá khứ và cho đến hiện nay , thế kỷ21 ngàycàng tồi tệ hơn và trở về quê hương ta thấy gì ngoài những kỷ niểm thuở thiếu thời và trên ghế nhà trường với mùa hoa phượng cùng bầy chim khuyên bỡ ngỡ trước cuộc đời dài có khi dài tới cả một thế kỷ trăm năm ./.